Samen Zeilen Dwars Door Nederland - Een nabeschouwing

Van ´Keep Turning Left´ naar ´Zeilen Dwars Door Nederland´


 Klik voor vergroting

Het heeft niets met Drascombes te maken, maar het is zeer de moeite waard om op Google of YouTube ´Keep Turning Left´ in te typen. Dan kom je op de website en de filmpjes van Dylan Winter. Winter is een freelance journalist, die een paar jaar geleden een levenslange droom werkelijkheid wilde laten worden: om heel Groot Brittannië heen zeilen. Hij kocht aan de zuidkust voor weinig geld een 50 jaar oud 18 voets scheepje, een Mirror Offshore. Met dat scheepje is hij de haven uit gevaren, links afgeslagen met het vaste voornemen dat te blijven doen tot hij helemaal rond was. Een prachtig plan.

En dat plan is hij nu al een aantal jaren lang aan het uitvoeren. In weekends en vakanties vaart hij telkens weer een stukje verder. Meestal alleen, maar soms ook met familie. Aangezien hij van beroep een filmende en schrijvende journalist is, maakt hij van de hele reis hele mooie filmpjes, die hij met zijn donkere stem prachtig naturel live of als voice over in spreeekt. Ik geniet van die filmpjes. Vooral omdat ze zo knap gemaakt zijn en ze niet alleen gaan over ´zeiltje omhoog en zeiltje omlaag. Boeiend en met humor vertelt hij op de plaatsen waar hij komt over de wonderbaarlijke Engels geschiedenis. En geen kreekje of inhammetje slaat hij over. Geen wonder dat deze filmpjes duizenden hits op Youtube hebben.


 Klik voor vergroting

Nadat ik in de loop van de tijd veel van die filmpjes bekeken had, bekroop mij het gevoel: 'Kan ik ook niet zoiets doen?' Maar ja, om Nederland heen zeilen, zelfs met een Drascombe, is een wat moeizame onderneming. Dus wat is er anders mogelijk? Eerst dacht ik er aan om de hele Nederlandse kust langs te zeilen en daar over te filmen en te schrijven. Maar er waren twee redenen om dat niet te doen. Ten eerste ken ik die kust en onze havens uit den treure van van zeg maar mijn 'zeezeilperiode'. Wat kan ik daar nog voor nieuws ontdekken? Met een Drascombe, samen met een hond, is dat natuurlijk anders, maar ook weer niet zo bijzonder om echt interessant te zijn. Bovendien heeft de Nederlandse kust maar heel weinig havens.

Toen kwam langzaam maar zeker het idee op om een zeiltocht dwars door Nederland te gaan maken. Daar zaten meer mogelijkheden in. In de eerste plaats bij mijzelf. Al meer dan 40 jaar lang heb ik het Nederlandse binnenwater links laten liggen. Mijn focus was al die tijd op zeezeilen gericht. Ver weg naar vreemde kusten, daar gingen mijn gedachten en verlangens naar uit.


 Klik voor vergroting

Het binnenwater kende ik alleen als kanovaarder, rond de 20 jaar oud. Met slaapzak, tent en proviand trok ik al peddelend het land door. Overal kamperend waar maar een stukje gras of een strandje was. Maar al snel nadat ik zeiltjes ben gaan hijsen, richtte mijn blik zich op 'verre' kusten. Eerst het IJsselmeer, Zeeuwse Wateren en Waddenzee en uiteindelijk ongeveer alle kusten van Ierland tot Rusland en van Noorwegen tot Spanje.

Een zeiltocht dwars door Nederland, dat zou een mooie, nieuwe kennismaking zijn met Nederland-Waterland. Hoe is het om dat niet peddelend maar zeilend te doen? Herken ik nog iets van vroeger? Hoe lang zou ik daar over doen? Dat leken mij interessante vragen. Maar helemaal enthousiast werd ik toen het idee op kwam: als ik nou eens op diverse plaatsen mensen ontmoet die mij naar mooie plekken op of langs het water brengen en daar een interessant verhaal bij vertellen. Het plan Samen Zeilen Dwars Door Nederland was geboren. De voorbereiding kon beginnen.


 Klik voor vergroting

Eerst heb ik zitten puzzelen welke route ik het beste kon kiezen. Dat werd uiteindelijk van noordoost naar zuidwest. Van Lauwersoog naar Vlissingen dus. De route met de Friese meren, Randmeren, grote rivieren en de Zeeuwse Wateren bood de meeste kans om zo veel mogelijk te kunnen zeilen. Toen kon ik de publiciteit gaan zoeken met de vraag: wie wil in deze route (bij benadering) een stukje met mij mee varen, mij naar je mooiste plekje brengen en daar een goed verhaal bij vertellen? Na veel mail- en telefooncontact had ik een vrij grote groep mensen met interessante voorstellen.

Op vrijdag 1 mei gingen de trossen los. Twee maanden, niet langer, zou de reis duren had ik mijn vrouw beloofd. Dat was min of meer een gok, maar het leek me lang genoeg. In stilte droomde ik er van om in die tijd ook nog wel over zee terug te kunnen zeilen. Dan had ik toch ook een beetje mijn eigen "keep turning right" beleefd.

Maar al snel kwam ik er achter dat een reis met zo veel ontmoetingen erg langzaam ging. Sterker, ik zou het niet halen in de beloofde tijd. Dus moest ik, zeer tot mijn spijt, verschillende afspraken afzeggen. Bijvoorbeeld de afspraak met Thomas. Met hem wilde ik op het dek van de Batavia bij Lelystad lopen. Dan kon ik filmen hoe hij mij op die plek het prachtige, maar tragische verhaal over de schipbreuk van dit enorme schip tijdens haar maidentrip zou vertellen. Ik keek er naar uit.

Al met al was het ook niet het ontspannende vakantietripje dat ik er van verwacht had. In de eerste plaats was het zeker in de eerste helft van mei niet alleen verschrikkelijk koud (meerdere keren nachtvorst), maar ook winderig (tegen natuurlijk) en erg nat. En zeilend door Nederland reizen vond ik vrijwel niet te doen. Op veel plaatsen in Nederland met open water kun je heel mooi zeilen, maar als je je zeilend van A naar B naar C wilt verplaatsen, dan is dat een heel ander verhaal. Niet alleen door veel bebouwing wordt de wind je uit de zeilen genomen, maar overal staan ook bomen. Als je naar oude foto's van rond 1900 kijkt, toen er nog met schepen beroepsmatig door Nederland gezeild werd, zie je die vrijwel nergens.


 Klik voor vergroting

Onderweg ontdekte ik ook dat de afgesproken ontmoetingen alleen maar door konden gaan als de feitelijke afspraak minimaal enkele dagen vantevoren gemaakt was. Dat betekende dat ik dagen eerder, en soms wel een week, moest weten waar ik op een bepaalde dag moest zijn. Dat gaf soms een hoop geregel en als het moeilijk werd ook stress.

Maar halverwege de reis sloeg het noodlot toe. Een ongeluk op de Lek op zaterdag 23 mei stuurde alles in de war. Op een strandje was de motor stukgeslagen. Aanvankelijk was de verwachting dat de reparatie een kwestie van een paar dagen zou zijn, maar na ruim een week wist ik dat dat niet het geval was. Toen leek het er op dat ik de tocht helemaal af moest breken, Hollandia’s Glorie ophalen en naar huis brengen. Maar dat heb ik uiteindelijk niet gedaan. Ik ben van Schoonhoven naar Brouwershaven gereden. Op de Lek en Noord varen zonder motor gaat iets te veel op een zelfmoordpoging lijken, dus dat heb ik nooit overwogen. Het Grevelingenmeer is een recreatiemeer. Daar kon ik wel zonder motor te varen, leek me. In het decembernummer van het blad ZEILEN heb ik uitgebreid beschreven waarom mij dat uiteindelijk niet lukte. Dus wil ik dat hier laten rusten. Maar in Vlissingen ben ik uiteindelijk wel terecht gekomen.


Arnoud Melle Klik voor vergroting

Omdat ik een stuk van de geplande reis moest overslaan, zijn er natuurlijk ook verschillende ontmoetingen de mist in gegaan. Vooral het afzeggen van de afspraken in de Biesbosch en Numansdorp vond ik spijtig. Maar waar ik met veel plezierop terugkijk, zijn de ontmoetingen met drie Drascombevrienden. Erik Oosterhof had een prachtig verhaal dat ik niet kende over het dorp Beulake. Bij het monument in de Beulaker Wijde heeft hij mij deze geschiedenis verteld. En ook aan jullie, want het staat op de film Aflevering 4. 'Ontmoeting met Erik op de Beulaker Wijde'.

Met Arnoud Melle heb ik een mooie zeildag beleefd op het Grevelingenmeer, met na afloop een heerlijke maaltijd. Dat heeft het mooie Drascombe promofilmpje Aflevering 9. 'Met Arnoud op het Grevelingenmeer' opgeleverd.


Arnoud Melle Klik voor vergroting

En met Hester van Rees heb ik op het Veerse Meer een lang en boeiend gesprek gehad over Hans Vandersmissen. In haar jeugd heeft zij vijf jaar lang een relatie gehad met Hans. Ik vond de eerlijke en openhartige manier waarop zij over de man sprak die in een gevoelige periode in haar leven zo belangrijk voor haar geweest is, bewonderenswaardig. Omdat niemand van ons deze bijzondere man wil vergeten, ben ik erg blij dat zij zo dapper geweest is om ons met de film Aflevering 10. 'Hester over Hans' daarbij te helpen. Voor mij maakte dit gesprek de hele reis al de moeite waard.

Maar na deze laatste opmerking moet me toch wat van het hart. Zo'n reis als dit ga ik nooit meer maken. Ik weet nu wat ik eigenlijk al bijna mijn hele leven weet: ik ben geen man voor gepiel in smalle watertjes met bruggen en sluizen. Toen ik jong was wilde ik daar al uit en had ik al een onweerstaanbaar verlangen naar het 'grote water'. Op de vele reizen die ik als gevolg daarvan gemaakt heb, kijk ik met een goed gevoel terug. Ik had er niet één willen missen, maar het verlangen naar meer daarvan is weg. Wel weet ik na deze reis heel zeker dat ik met mijn Hollandia’s Glorie maar op één water thuishoor en dat zijn de Wadden. Zonder enige twijfel is dat het mooiste vaargebied voor Drascombe-achtige bootjes in Nederland en ver daar buiten. En gelukkig woon ik er bijna vlak naast. Dus daar blijf ik tot ik ...

Jaap Kiers
(november 2015)

Opmerking: In drie nummers van ZEILEN (september, november en december) staat het hele verslag van deze reis. Op manboothond.nl staan alle filmpjes.


Arnoud Melle Klik voor vergroting