Reactie van Wytze Berghuis over omgeslagen Lugger in Ierland

Hierbij een reactie op het bericht in de recente Drascombetorial (Berichten aan Drascombevarenden #149) over de omgeslagen Lugger in Ierland.


Wytze Berghuis in Schotland. Klik voor vergroting

Als de wind zuid of noord is, is het vanuit Drachten goed zeilen. Dit omdat de wateren naar Grouw oost - west liggen. Zo ook afgelopen weekend. Maar wat zaten er vuile vlagen tussen, je moest bij de les blijven.

Ik voer onder vol tuig met Cruiser Longboat Malmok, er waren slechts een paar motorboten en sloepjes op het water.

Onze boten reageren vrij traag op koersverandering, desondanks heb ik fok en grootzeil altijd vast staan in de klem. Bij extreme wind moet je als eigenaar (kenner van de boot) zelf aan de helmstok zitten. Bovendien heb ik de fokkenschoot op de knie, zodat deze direct gelost kan worden. Door het lossen verdwijnt grote lijwaartse druk op het voorschip en loeft het schip, vooral door de druil.

Het omslaan van de Lugger bij Cork is weer zo’n ongeluk waarbij er twee of meer personen aan boord zijn. Denk ook aan De kentering van de Restless tussen Urk en Lelystad, alweer zo’n wintig jaar geleden.

Opstappers zijn vaak een kielboot gewend, onze zwaardbootjes zijn relatief labiel. Op Coaster Whisper of Sunart heeft schipper Tom Colville altijd drie twintig liter vaten drinkwater alsmede zijn batterij en zware hekanker met kettingvoorloop laag in de kajuit - en vast! - gestouwd. Zie zijn spannende artikel Pushing the envelope…?

Belangrijk is de wind goed in te schatten, liever te weinig tuig, onderweg reven (bijliggen) is lastiger dan in de haven. Scheef gaan geeft geen snelheidstoename, de vrijwel rechte ligging geeft de grootste bootsnelheid.

In het grootzeil heb ik een tweede reefmogelijkheid, ook de fok en druil zijn inrolbaar. Hier kun je uitstekend mee kruisen.

Normaal draag ik nooit een reddingvest. De afgelopen twaalf jaar heb ik in een Olympiajol wedstrijd gevaren. Vanaf windkracht drie had ik altijd wel een zwemvest om. Want bij een gijp had je grote kans dat je hoofd eraf gemaaid werd. In bewusteloze toestand verzuip je zonder meer. Bij omslaan altijd bij de boot blijven. Een zwemvest is heerlijk warm en je drijft als een dobbertje. Bovendien zweer ik bij goede bootschoenen.
Laat ik nu afkloppen...

Wytze Berghuis
Cruiser Longboat Malmok
















Gedeelte van de Drascombetorial uit de BaD nr. 149 met betrekking tot de omgeslagen Lugger in Ierland.

Half augustus bereikte ons het tragische bericht dat schipper Doug Perrin van zijn ten NW van Baltimore (Ierland) tijdens een vlaag omgeslagen Lugger de volgende ochtend levenloos drijvend in zijn reddingvest wordt gevonden. Twee mede-opvarenden weten na, wat als een ontspannen zeiltochtje after tea begint, zwemmend een rotseiland te beklimmen. Daar worden ze na een nacht op hun hulpgeroep onderkoeld door hulpdiensten gevonden en naar het ziekenhuis in Cork gevlogen.

Het is weer hetzelfde verhaal, even nog een kort tochtje voor het avondeten, schoot vast in aantrekkende wind, de vlaag… Dat is definitief iets waar onze schepen (behalve de Drifters wellicht) niet bij gebaat zijn. Standaard worden de schepen mede vanwege de vereiste CE-keuring tegenwoordig geleverd zonder de mogelijkheid de grootschoot vast te zetten, niet voor niets. Dat op elk schip met dit doel als eerste een clamcleat of curryklem gemonteerd wordt, lijkt logisch maar test vooral regelmatig of u ook daadwerkelijk in een oogwenk kan lossen, echt.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor de onvolprezen M/V Overboord Manoeuvre, kent u hem nog? De zeilinstructeur die eindeloos maar weer dat blaasje overboord keilt om de blinde reactie van de puberende leerlingen aan boord te testen, tot we er gek van worden. Het heeft echter wel gewerkt want gaat de Tilly Hat, de peilstok of de bootshaak over de muur, dan is het nog steeds als in een flits: ‘ZWEM’, ‘WIJS’, afvallen tot ruime wind, overstag en met slippende zeilen, drenkeling aan hoge kant, naast hem/haar het schip tot stilstand brengen.

Nadat we daar al jaren over praten en de daadwerkelijke oefeningen steevast als geen zin of nu even niet of jaaha weten te omzeilen, het volgende in de strijd gegooid: ‘Je houdt dus niet van me... ‘ ‘Ik wel van jou, want ik haal jou er zeker uit’‘Oh ja, laat dan zien?’

En daar drijft de blaas al weg om binnen enkele minuten middels de tientallen jaren geleden als reflex gedrilde manoeuvre weer druipend in de kuip te liggen. Het volgend weekend wordt ter plekke ingepland om - weer of geen weer - te oefenen.

Lang verhaal kort, die zondag gelukkig een aantrekkende NO5-6, op fok en druil de manoeuvres gezeild, een begin met inzichten. De leukste: ‘Tjé, wat kan jij zeilen zeg, dat wil ik ook!’ Volgend jaar beginnen we na het hijsen met de MOB-manoeuvre.