YULOH - ALS WRIKKEN OP EPO

Jack O'Keeffe heeft weer eens bewezen dat de weg voorwaards af en toe achterwaards leidt. Hij heeft hierover al in Dan61 gepubliceerd en er ook een aantal filmpjes over gemaakt - we hebben het hier over de Yuloh.

DE YU - WAT ???
DE YULOH !!!


De Yuloh, in Japan Ro genoemd is een vorm van hulpvoorstuwing. Het is een, lange, lichte, geknikte, niet erg stijve riem verbonden met een vanglijn aan het schip. Wanneer in gebruik is de wrikdol van het schip het draaipunt. Het is een sterk hulpmiddel met een grotere hefboomwerking dan de ons bekende wrikriem. Dit komt omdat steel en blad van de contraptie veel langer zijn. Denk voor een Cruiser Longboat, Coaster, Longboat of Lugger aan een lengte van tussen de vijf en zes meter, voor een Gig en een Drifter 22 aan zes a zeven meter. Hieronder historie, bouw en gebruik van de yuloh.

Historie van de Yuloh

De yuloh kent een lange maar vrij onbekende geschiedenis. Het was in de chinese scheepvaart een gewoon gebruiksvoorwerp. Er is van bekend dat men er daar vrij grote schepen mee voortbewoog in omstandigheden van blakte tot lichte wind. Deze riemen waren dan erg groot - zo groot dat ze bediend konden worden door meerdere bemanningsleden tegelijkertijd. De yuloh had een vanglijn vanaf om en nabij het uiteinde van de steel naar beneden naar een vast punt op de boot. Die lijn was en is noodzakelijk omdat het blad door de vorm de neiging heeft op te wippen. Deze lijn voorkwam dat. Meerdere leden van de bemanning konden dan aan beide kanten van de lijn plaats nemen en de yuloh helpen trekken. Het was niet ongebruikelijk dat een man of acht (als in 8) met de yuloh in de weer waren - tenminste twee richtten zich dan op de val van de riem.

Dit wordt beschreven in het standaardwerk van G.R.G. Worcester The Junks and Sampans of the Yangtzee (isbn 978-0870213359). Hij schrijft over de samenwerkende Yuloh bemanning en met name de lijn-mannen:

‘This latter is a very specialized branch of the art; the rope-men throw themselves backwards with great abandon until they lie almost flat on their backs, their opposite numbers, doing the same thing, bringing them to their feet again.’

Er bestaan beschrijvingen van schepen met een waterverplaatsing van 5 ton / 32 foot die in kalm weer met een knoop of twee worden voortbewogen door middel van een yuloh.

Bouw en gebruik

Op het web zijn door de jaren heen een hele reeks bouw- en gebruiksbeschrijvingen van yulohs verschenen (en ook weer verdwenen). Ik noem er een aantal:

In Nederland gebruikt schipper Jan Heuver een yuloh op zijn Coaster Johanna. Hier concentreren we ons vooralsnog op het werk van Jack O'Keeffe. Hij heeft voor gebruik op zijn Coaster Tyboat een yuloh gemaakt en naar het zich laat aanzien op YouTube met goed resultaat. Het ziet er in ieder geval naar uit dat hij flink snelheid weet te maken met zijn riem en dat hij het opslag probleem handig heeft opgelost. In het het linker filmpje hieronder hoor ik Johan Snijders een snelheid van drie knopen noemen.



Hier onder vindt u de receptuur met beeldverslag van Jack's bouw van de yuloh - het eindresultaat is vijf meter lang en weegt ongeveer 5 kg.
Men nemen een oude surfmast en zage die op lengte. Zeg een meter of drie en een half. Surfmasten zijn licht, sterk, flexibel, goedkoop en makkelijk beschikbaar.

Vervolgens neme men een zacht houten plank van ongeveer 1,5 meter lang en ongeveer 20 centimeter breed. Dit geve men de vorm van een halve elips over de hele lengte - dus kijkt men van voor naar achter over het rechthoekige blad, dan ziet men een halve elips. Jack geeft aan dat hij zijn blad taps heeft laten toelopen maar dat hij dat bij een nieuw exemplaar niet meer zou doen.

Dit blad heeft is aan het uiteinde zodanig bewerkt dat het een eind de surfmast in geduwd kan worden. Jack heeft in het blad twee groeven uitgespaard zodat de mast als het ware wordt omgeklemd. De delen zijn met elkaar verbonden door twee rijen 5 mm. schroeven en door glasweefsel versterkt epoxy.
. Klik voor vergroting . Klik voor vergroting . Klik voor vergroting

Men neme de handgreep van een bijl of een flinke hamer (Jack schrijft pickaxe). Let op: deze is afgezaagd en zodanig bewerkt dat hij onder een hoek van 11 graden in de surf mast te duwen is. Ook deze verbinding is gefixeerd met door glasweefsel versterkt expoxy.

Afrondend een stuk pvc buis van ongeveer 50cm dat om de mast gekrompen - leer kan natuurlijk ook. Dit is ter beschreming van de surf mast waar deze in de dol rust.

Een laatste afrondend werk is het maken van een lijn tussen kuip en yuloh. Als gezegd - deze lijn moet bevestigd zijn wanneer de yuloh in gebruik is. Op de overgang van surfmast naar bijlsteel maakt u een winding waaraan u een klephaak of musketon bevestigd. Daarmee kunt u uw yuloh aan de val bevestigen maar deze dient ook om uw yuloh rechtop langs de verstaging te plaatsen.
. Klik voor vergroting . Klik voor vergroting . Klik voor vergroting

Dit leidt tot het volgende eindresultaat:
. Klik voor vergroting . Klik voor vergroting . Klik voor vergroting